“Bizim Zamanımızdaki” Suçluluk Psikolojisi

Another side of Istanbul by Ash and Debris (flickr)

Bizim zamanımızda “Şöyle yoksulluk ve imkansızlık vardı. Giyecek kıyafet, yiyecek ekmek bulamazdık, şimdiki çocuklar şanslı, her imkanları var” denilerek çocukları ve gençleri baskı altına alıp onların suçluluk psikoloji yaşamalarına neden olan tutumlarımızı gözden geçirmeliyiz.

Her dönem kendi koşulları içerisinde değerlendirilmelidir. Elbette geçmişte milletçe zor dönemlerimiz oldu, yoksulluğun ülkemizi esir aldığı yılları biliyoruz. Bunun için gazete arşivlerine ve tarihsel araştırmalara girmeye gerek yok, yolda gördüğünüz 50-60 yaş üzerindeki herhangi bir kişiye ya da bir büyüğünüze sorarak öğrenebilirsiniz. Fakat bunu bugünün çocuklarına bir baskı ve terbiye aracı olarak içinde bulundukları kolaylıkları yüzlerine vurarak sık sık hatırlatmak onlarla aramızda iletişim engeline neden olacaktır.

Çünkü gelişim döneminde olan çocuklarımıza yoksulluk yaşadığımız dönemleri sürekli hatırlatarak, sanki bunun suçlusu onlarmış gibi lanse etmek, çocuklarımızda ve gençlerimizde bir suçluluk psikolojisi oluşmasına neden olmaktadır. Bunun yanında yoksulluk içerisinde “Babam bunları başarmış, ben şimdi bunca nimetin yanında herhangi bir çaba ve gayret gösterip başarılı olamıyorum” diye yetersizlik duygusu yaşamaları da muhtemeldir. Çünkü imkanların geniş olduğu bir zamanda “Başarılı olamıyorum demek ki bende bir sorun var, ben işe yaramazın birisiyim” diye düşünebilir. Bu iletişim ve sözde motivasyon dili onların yakınlarına karşı bir duvar örerek ihtiyaç ve faydalı olan öğüt ve tavsiyelere de kulak arkası etmelerine neden olmaktadır.

Dünün fiziki yoksunlukları bugün sosyal ve duygusal yoksunlukla yer değiştirmiştir. Ayrıca çocuk ve gençler sizin yaşadığınız zorlukları bir nebze anlayabilirler fakat o günleri emsal göstererek kendilerinden başarı beklemek gerçekçi ve faydalı olmayacaktır. Çünkü onların farklı problemleri ve kaygıları vardır. Her yeni gündemle daha da perçinleşen ve çocukluk yaşlarına kadar inen gelecek kaygısı herkesi esir almıştır. Bu esaret anne babaları ve çocukları kısıtlı düşünmeye ve daha çok stres yaşamalarına neden olmaktadır. Akşam sabah LGS, YGS derken günü doya doya yaşayamayan aileler maalesef çocukları istedikleri mesleklere sahip olduğunda da mutlu olamamaktadırlar.

Onların mutlu değil ama başarılı insanlar olmaları yeterli olmayacaktır. Mutlu ama başarısız olmaları da yeterli olmayacaktır. Anne babalar her ikisini de dikkate alarak çocuklarının mutlu ve başarılı olmalarına yardımcı olurken olumsuz tutum ve davranışlardan kaçınmalıdır. Bu olumsuz davranışlar baskıcı, dayatmacı, “Bizim zamanımızda…” diye başlayan öğütler, ilgisizlik, arkadaş olmaya çalışıp anne-babalık görevlerini ihmal etme gibi tutumlardan uzak durmalıdır. Doğru anne baba tutumları ise çocuklarla konuşan, onları dinleyen, onlara saygı duyan, eleştirirken kişiliklerine değil olumsuz davranışa odaklanan, gerektiğinde frenleyen, gerektiğinde cesaret verici, ihtiyaçlarını ve problemlerinin çözümünde açık ve güven veren bir iletişim geliştirmelidir. Başarı konusunda da bulundukları dönem içerisinde kendi potansiyellerine uygun gerçekçi hedefler beklemek gerekmektedir. Onlardan potansiyellerinin üzerinde başarı beklemek yerine potansiyellerine uygun, gerçekçi, somut ve kısa süreli hedefler koyarak yardımcı olunmalıdır.

Eğer okul başarısı konusunda çocuğumuz vasat ise problemleri konusunda ona destek olunmalıdır. Bu problemler çalışma alışkanlıkları, dinleme becerisi, kişilik problemleri (öz güven, öz saygı, çekingenlik, utangaçlık vb) ve iletişim becerisi olabilir. Bütün bu konularda anne baba tutumları tek başına yeterli olmazsa da bir uzman yardımı alınmalıdır. Selam ve dua ile.

Facebook Yorumları
Kerim Candan
Kerim Candan hakkında 35 makale
İlk, orta ve üniversite öğrenimini Konya’da tamamladı. 2002 yılında Selçuk Üniversitesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümünden mezun oldu. Sırasıyla Beyşehir Bahçelievler Kasapoğlu İlköğretim Okulu ve Bozkır Lisesinde Psikolojik danışman ve Rehberlik Öğretmeni olarak görev yaptı. Vatani görevini 2005 yılında Siirt 3 üncü Komando Tugayı Rehberlik Danışma Merkezinde Sağlık Teğmen olarak tamamladı. Halen, Meram Rehberlik Araştırma Merkezinde Özel Eğitim Bölümünde görev yapmaktadır. Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalında yüksek lisans tez çalışmasını tamamlamıştır. Çocuk gelişim ve zeka testleri uygulayıcı eğitimi, aile eğitimi gibi seminer ve kurslara katılmıştır. Konya İl Emniyet Müdürlüğünün “Toplum ve Güvenlik Güçlerinin iletişimi” temalı AB projesinde görev almış ve çeşitli Avrupa Ülkelerine proje ve çalışma ziyaretlerinde bulunmuştur. Evli ve 3 çocuk babası olan Candan, ilk olarak Bozkır Postası gazetesinde yazarlığa başlamış olup, sonrasında da, Konya Hâkimiyet Gazetesinde, aile, toplum, eğitim ve çocuk psikolojisi üzerine pazartesi günleri köşe yazıları yazmaktadır. “Ebeveyn Notları” ve "Kendime Rağmen Ben" adlı yayınlanmış kitapları bulunmaktadır.

İlk yorum yapan olun

Yorumunuz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.