1. Sınıflarda Çizgi Egzersizleri Çok Önemli!! Neden mi?

Böylesi bir teknoloji çağında yazı yazmayı öğrenmenin hazırlık aşaması olan çizgi çalışmalarının yüksek öncelikli ve önemli olmadığını düşünüyor olabilirsiniz.

Yanılıyorsunuz… Çocuklar için son derece önemli.

İlkokul 1. sınıfta hani şu kısa süreli yapıp sabırsızca harf oluşumuna geçtiğimiz çizgi çalışmalarından bahsediyorum. Bazen veliler bazen de öğretmen acelecidir.

Çocukların hem kalemi satır hizasında tutmaya çalıştığı, hem harfleri yan yana senkronize ve aynı boyutta buluşturmaya çalıştığı bu sürecin aslında ömür boyu üstüne kat çıkılacak bir temel olduğundan bahsedeceğiz şimdi. Sağlam olmazsa neler olur, onu konuşacağız. Bu çizgi çalışmalarının oluşturduğu kas hafızasının bilimsel alt yapısından örnekler vereceğiz.

Hadi gelin şimdi çizgi çalışmaları sürecini tamamlayamamış, harf oluşumu hasarlı çocukların yaşadığı olumsuzlukları hatırlayalım.

Doğru yazı yazma becerilerine sahip olamamak

Araştırmalar, okunaksız ve zayıf el yazısının aşağıdaki gibi birçok olumsuzluğu beraberinde getirdiğini ortaya koymaktadır:

  • Harf oluşturmaya çabalayan çocuğun, ne yazacağına dair düşünce sürecine daha az odaklanması, dolayısıyla yazma zorluğunun dikkat eksikliğine sebep olması.
  • El yazısı güçlükleri olan çocukların, hayal kırıklığı, azalan öz yeterlilik ve zayıf motivasyon gibi olumsuz yazma deneyimleri yaşamaları.
  • El yazısı ince motor kontrolü gerektirdiğinden, ince motor aktiviteler prefrontal korteksinin (beynin kendi kendini düzenleme ve yürütme işlevine yardımcı olan kısmı) yanlış veya eksik uyarılması.

Gesell Gelişim Figürleri Testi

İlk başta, çocuklar kağıda karalama yapmaya başlar. Daha sonra yaklaşık 2 yaşından başlayarak bir zaman çizelgesi boyunca kağıt üzerinde işaretler yapmayı öğrenirler:

  • yatay çizgiler
  • dikey çizgiler
  • çapraz çizgiler
  • daire
  • artı işareti
  • kare
  • çarpı
  • üçgen (yaklaşık 5 yıl+)

 

Bu işaretler her çocuğun kendi hikayesine uygun bir zamanda gelişir. Gelişim olarak bir sonraki çizgiye geçen çocuk, sadece kas gelişimi olarak değil mental olarak da bir üst seviyeye atlar. Çocukların bu işaretleri çizebilme düzeyini Gesell Gelişim Figürleri Testi  ile belirleyebiliriz. Bu test 36 ay – 72 ay arasındaki çocukların motor beceri, görsel algı, görsel hafıza, el-göz koordinasyonu, küçük kas becerilerini ölçer. Böylece bu yaş aralığındaki çocukların psiko-motor gelişimlerinin ne aralıkta olduğunu belirlemiş oluruz. Aşağıdaki linkten teste ulaşabilirsiniz.

Gesell Gelişim Figürleri Testi

Yazı yazmayı öğrenmek için en uygun zaman

Genel olarak, çocuklar işaretleri çizebildiklerinde şekilleri ve desenleri izleme, kopyalama ve yazma becerisine sahip olduklarında, harflerin nasıl oluşturulacağını öğrenmeye hazırdırlar. Yazı yazmaya sağlam bir temelle başlayabilirler.

Eğer bu temel sağlam olmazsa paylaşacak pek çok fikri olan ancak el yazısı becerileri zayıf olduğu için yazmaya isteksiz olan öğrenciler yetişiyor. Yazamadığı için öğrenmesi yarım kalan, yazmaya yetişemediği için dikkati dağılan, sınıfta koşturan, ağlayan ya da inatlaşan öfkeli çocuklar…

Gelişmiş bir el yazısının önemli bir bileşeni alıştırma yapmaktır! Şimdi sırasıyla bu alıştırmaları ve kazandırdığı özellikleri inceleyelim.

 

baskı öncesi alıştırma çalışma sayfasıYATAY ÇİZGİLER: Kısa kısa veya tek bir satır uzunluğunda yapılan düz çizgi egzersizleri ilk aşamadır.

Yatay çizgiler çizebilen çocuklarda zaman kavramı yerleşmeye başlar.

Olay akışı ve sırası şeklinde algılama başlayan çocuk anlatımlarında önce ve sonra ifadelerine yer verir.

Sınıflardaki tarih şeridini hatırlayın. Bir çizgi üzerinde geçmiş ve şimdiki zamana kadar olaylar sıralanırdı.

Düz çizgi bilinçaltında zamanı temsil eder. 2 yaş itibariyle başlanabilir. Soldan sağa doğru olması önemlidir.

baskı öncesi alıştırma çalışma sayfasıDİKEY ÇİZGİLER; Yukarıdan aşağıya doğru çizilen çizgilerdir. Çocuklarda 2. aşamayı oluşturur. Bu çizgiler hasarlı 

olduğunda çocukların beden algısının da zayıf olduğunu gözlemleyebilirsiniz.

Yukarıdan aşağıya doğru konunun detaylandırıldığı kavram haritalarını hatırlayın.

Dikey çizgiler çizebilen bir çocuk yaşına uygun bir konunun detaylarını öğrenmeye hazırdır.

Bu çizgiyi düzgün çizemeyen çocuklarda duruş bozuklukları, sakarlıklar, el kol koordinasyon eksikliği

dikkat zayıflığı gözlemlenir. Yazı yazmaya başladığında da dikey çizgili harf oluşumlarında sorunlar yaşanır.

 

baskı öncesi alıştırma çalışma sayfası

ÇAPRAZ ÇİZGİLER; Soldan sağa ve sağdan sola eğimli çizgilerdir. Yaklaşma ve uzaklaşma refleksini ifade eder. Bu çizgiyi çizebilen çocuklar yaklaşma- uzaklaşma tehlikeli- güvenli ilişkisini öğrenmek için hazırdır. Aynı zamanda üçgen oluşturmak için ön-şart çizgilerdir. Üçgen çizimi en 4-5 yaş civarında başlar.

 

 

 

 

baskı öncesi alıştırma çalışma sayfasıZİG-ZAG ÇİZGİLER; İşte karar alma sürecine hazır oluş çizgisi. Ne giyeceği ya da ne ile oynayacağı gibi yaşına uygun bağımsız kararlar alabilme becerilerine ulaşan bir çocuğun elini kaldırmadan zig-zag çizgiler çizebildiğine şahit olabilirsiniz. Bu aynı zamanda yüksek ve öfkeli çıkışları temsil eder. Eğer eğri ve yuvarlak işaret gelişimi tamamlanmazsa bu çizgiler baskın olarak yazıda yerini alacaktır.

 

 

 

 

baskı öncesi alıştırma çalışma sayfasıEĞRİLER; harf oluşumuna neredeyse hazırız. Eğriler çizebilen çocuklar en başta insan olmak üzere artık pek çok figürü çizebilirler.  

Olayları yumuşatmak, duygularının sevgi ve şefkatin farkına varmak. Duygularını ifade etmek, kendi özünü ve ruhunu tanımaya başlamak.

Mandalanın felsefesini hatırlayın. Eğri çizgiler ve daire çocuğun ruhu, öz farkındalığıdır.

 

 

 

baskı öncesi alıştırma çalışma sayfası

DAiRE; a,o,d,g,b gibi oval harflerin çizimi için gerekli ön-şart şeklimiz. 3 yaş civarında yamukta olsa yuvarlağın tamamlanması beklenir.

Okul çağındaki çocuklar için tam ve kapalı yuvarlak çiziyor olması artık yazmaya başlamak için hazır olduğunun işaretidir. Ben’i temsil eder.

En fazla 5mm olması gereken çapıyla olgunlaşmanın gerçekleştiğini bize anlatır.

 

 

Tek tek çizilen işaretlerden bağlantılı ve satır sonuna kadar kalemin kağıt üzerinden kaldırılmadığı çizgilere geçilir. El yazısının temelini oluşturan bağlantılı çizgiler aynı zamanda çocuğun mental düzeyde analiz ve senteze hazır bulunuşluğunu temsil eder. Bu alıştırmaların süresi çocuğun özelliklerine göre değişir. Nihayet çizebildiğinde kas hafıza gelişmiştir. Kas hafızası gelişimi ancak düzenli tekrarlarla mümkündür. Çizgiler zorluğa göre sırayla verilmeli ve bir çizgi oturmadan diğerine geçilmemelidir. Önce üzerinden gitme sonra noktaları birleştirme ve nihayet çocuğun kendi refleksi ile çizebilmesi amaçlanmalıdır.

Şimdi benim size bir sorum olacak. Yukarıda saydığım özelliklerden hangisinin gelişiminin yarım kalmasını isterdiniz?

Ben size söyleyeyim. Hangi çizgiyi hızlıca geçtiyseniz onun çocuğa kazandıracağı özelliği yarım bıraktınız ya da hasar verdiniz.

Mutlu Yazılar…

www.pelineren.com

Facebook Yorumları
Pelin Eren hakkında 20 makale
1980 yılında Ankara da doğdu. 2002 yılında Gazi Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği ve 2006 yılında Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler bölümlerinden mezun oldu. 2002 yılında ilk atama yeri Zonguldak ve sırasıyla Şanlıurfa, Sivas, Edirne illerinde Sınıf Öğretmenliği, İdarecilik ve Özel Eğitim Öğretmenliği görevlerinde bulundu. Grafoloji (yazı analizi bilimi) üzerine uzun yıllar araştırma ve saha çalışmalarında bulunan Uzman Grafolog Pelin Eren’in 5.Uluslararası Ekonomi Yönetimi ve Pazar Araştırmaları Kongresi’ nde kabul edilen ve yayınlanan “İşletmelerde Yönetici Seçme ve Terfi Sürecinde Yetkinlik Belirleme Aracı Olarak Yazı Analizi Tekniğinin İncelenmesi” isimli makalesi ve www.pelineren.com sitesinde yayınlanan birçok blog yazısı bulunmaktadır. Dünyada uygulanan Grapho-Therapy uygulamalarını sahada uygulamaktadır. Grafoterapi bugün mevcut olan en modern ve etkili davranış değiştirme araçlarından biridir. Kişinin mevcut yazısında bulunan hasarlı çizgileri sürekli tekrarlarla düzeltme prensibine dayanır. Çocuk Resimleri Analizi ve Psikolojik Testler eğitimi ile bu alanda da saha çalışmaları ve blog yazıları mevcuttur.15 yaşında bir oğlu ve 5 yaşında bir kızı olan Pelin Eren online grupla ve özel Grafoloji eğitimleri, birebir yazı danışmanlığı ve özel eğitim öğretmenliği’ ne halen devam etmektedir. Mutlu yazılar...

İlk yorum yapan olun

Yorumunuz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.