Çocukların Psikolojisini Bozmayalım Derken Ahlakını Bozuyoruz!

Çocukların psikolojisinin önemine dair iddialı sözcüklerle söylenen her söz daha çok ilgi çekmektedir. Bu ilk bakışta çok etkili görünürken sonradan bunun da etkisinin azaldığını görebiliyoruz. Bu nedenle bu konularda ölçülü ve seçici bir dil kullanma zorunluluğu vardır.

Çünkü çocuklarının mutluluğu için her türlü fedakarlığı yapan anne babaların, çocukları eleştirmekten ve onların yanlışlarını söylemekten de imtina ettiklerine şahit olmaktayız. Birçok zaman “çocukların psikolojisini bozmayalım” derken ahlaklarını bozduğumuzun farkına da varamıyoruz. Şüphesiz bu olumsuz etkide, TV, medya ve çocuk gelişimine dair gündem, yayın ve haberlerin de artmasının payı büyüktür. Anne babaların yaşadığı ebeveynlik sürecini bilmeyen uzmanların tuzu kuru nasihatleri de ciddi kafa karışıklığına neden olmaktadır. “Aman şöyle demeyin, böyle söylemeyin, daha çok övün, iltifat edin” gibi tavsiyeler ve aile içi ilişkilerde anne babalara yönelik aşırı öneriler, anne babaların her olumsuzluğun tek aktörü olarak görülmesine neden olmaktadır.

Bunlara şahit olan çocuklarda da ise sorunların kendi tutum ve davranışlarından değil anne babaların eksikliklerinden ve yanlış tutumlarından kaynaklandığına dair bir algı oluşabilmektedir. Oysa sorunların olması gayet doğaldır ve herkesin yaşına ve gelişimine göre bu sorunlarda payı bulunabilmektedir. Çocukları kısmen fakat gençleri bu sorumluluktan muaf tutup onlara dokunulmazlık zırhı giydirmek onların menfaatine değil zararınadır. Çünkü kendisini mükemmel gören ve ne yaparsa yapsın kabul görmüş çocuklarda bencillik oluşmakta ve her zaman “ben haklıyım” düşüncesi oluşmaktadır. Neticede de başkalarının duygu ve düşüncelerine ehemmiyet vermeyen, sadece kendini düşünen ve kendi isteklerine güdülenmiş hiçbir anne baba freniyle karşılaşmamış çocuklar sık sık arkadaşlarıyla sorun yaşamaya başlamaktadır.

Çocukların gelişim dönemlerinde psikolojileri şüphesiz önemlidir. Çünkü kişilik özellikleri erken çocukluk döneminde şekillenmektedir. Fakat bu durum onların her hatasını ve yanlışını görmezden geleceğimiz anlamına gelmemektedir. Hatalarına özellikle aşırı kaçan hatalarına ve yanlışlarını görmezden gelmek ergenlik döneminde daha çok sorunlarla karşılaşmamıza neden olmaktadır. Aslında çocuklar yaşları gereği bir ebeveyn desteğine, yönlendirmesine hatta frenlemesine ihtiyaç duyarlar. Her zaman dediğim gibi yaşlarının çok üzerindeki aşırı özgürlük onları yalnızlaştırır. Bu nedenle anne babalar gerektiğinde onları desteklerken gerektiğinde frenleyebilmelidir.

Burada anahtar kavram anne babaların tutarlı ve istikrarlı bir tutum izlemesidir. Çocuklarındaki dokunulmazlık zırhının ölçüsü muhafaza etmek ve gerektiğinde ödül ve cezaya başvurulmalıdır. Ceza deyince dayak, şiddet ve psikolojik ihmali kastetmiyoruz. Ceza deyince internet kullanımına dair günlük süre azaltımı, alınacak ihtiyaç, götürülecek sinema, tiyatro gibi etkinliklerin ertelenmesi veya iptal edilmesi gibi örnekler gösterilebilir. Anne baba kardeşine hakaret ve küfreden çocuğuna bunun yanlış olduğunu hakaret veya küfrederek söylerse çocuk bu çelişkiyi fark edecek ve nasihatleri etkisiz kalacaktır. Ya da arkadaşlarıyla kavga eden çocuğunuza döverse “aferin, iyi yapmışsın” derken dövülünce “neden dayak yedin, kavga etmeye utanmıyor musun?” derseniz çocuğunuz dövdüğü zaman kavganın kötü bir şey olmadığını düşünecektir. Bu örnekleri çoğaltmak pekâlâ mümkündür. Sonuçta çocuklar anne babaların ne dediğinden daha çok ne yaptığına bakıp örnek almaktadır. Anne babalar çocuklarının psikolojisi kadar ahlakına da önem verip adab-ı muaşereti öğretirse çocuklarının ahlakını geliştirmiş olacaklardır.

Sözün özü kısa olanıdır demiş atalarımız. Evet çocukların psikolojisini bozmayalım ama ahlaklarını da bozmayalım. Doğruya doğru, yanlışa yanlış deyip ilgi ve sevgimizi çocuklardan eksik etmeyelim. Eleştirirken de kişiliklerini değil yanlış olan tutum ve davranışlarını eleştirirsek hem psikolojilerini hem de ahlaklarını bozmamış oluruz.

Facebook Yorumları
Kerim CANDAN
Kerim CANDAN hakkında 49 makale
İlk, orta ve üniversite öğrenimini Konya’da tamamladı. 2002 yılında Selçuk Üniversitesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümünden mezun oldu. Sırasıyla Beyşehir Bahçelievler Kasapoğlu İlköğretim Okulu ve Bozkır Lisesinde Psikolojik danışman ve Rehberlik Öğretmeni olarak görev yaptı. Vatani görevini 2005 yılında Siirt 3 üncü Komando Tugayı Rehberlik Danışma Merkezinde Sağlık Teğmen olarak tamamladı. Halen, Meram Rehberlik Araştırma Merkezinde Özel Eğitim Bölümünde görev yapmaktadır. Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalında yüksek lisans tez çalışmasını tamamlamıştır. Çocuk gelişim ve zeka testleri uygulayıcı eğitimi, aile eğitimi gibi seminer ve kurslara katılmıştır. Konya İl Emniyet Müdürlüğünün “Toplum ve Güvenlik Güçlerinin iletişimi” temalı AB projesinde görev almış ve çeşitli Avrupa Ülkelerine proje ve çalışma ziyaretlerinde bulunmuştur. Evli ve 4 çocuk babası olan Candan, ilk olarak Bozkır Postası gazetesinde yazarlığa başlamış olup, sonrasında da, Konya Hâkimiyet Gazetesinde, aile, toplum, eğitim ve çocuk psikolojisi üzerine pazartesi günleri köşe yazıları yazmaktadır. “Ebeveyn Notları” ve "Kendime Rağmen Ben" adlı yayınlanmış kitapları bulunmaktadır.

İlk yorum yapan olun

Yorumunuz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.