Hollanda Eğitim Ziyaretimiz

Biri sanayici, atölye ve meslek dersleri öğretmenleri ve yöneticilerden sekiz kişiden oluşan bir proje grubuyuz. Uçak iniş için alçalmaya başlayınca on şeritli otoyol çevresinde de düzgün bölünmüş ve ekili dümdüz araziler görünüyor. Çift katlı bir tren havalimanından ayrılıyor. Otoyol kenarı gürültü önleyici şeffaf duvarla çevrili, etrafta elektrik üreten rüzgar gülleri var. Devlet rüzgârdan elektrik üretimini teşvik ediyormuş. Şehre ulaşıyor ve hızlı bir şehir turuna başlıyoruz. Kaşar peynirleri meşhur renk renk çeşitli tatlarda ikram ediliyor. Hediyelik eşya dükkanlarından türlü renklere boyanmış yerel dilde klompen adı verilen tahta ayakkabı yapıp satıyorlar. Zaandam Sultan Ahmet Camii çifte minareli ve müştemilatı olan güzel bir cami. Her yer bisiklet her çeşit ve renkte çok büyük bisiklet parkı var. Çoğunluğu ince teker büyük boy bisikletler soğuk havaya rağmen çocuğuyla birlikte önünde ve arkasında çocuk oturağı seleler bağlı geziyorlar. Lale ağırlıklı olmak üzere çiçek pazarına giriyoruz bir sokak komple çiçekçi. Kalacağımız yer Amsterdam’a on beş km uzakta Zaandam yanında ama Kuzey denizine açılan kanalı geçiş için ya dolaşıp tünel tüp geçitten ya da arabalı vapurla geçmek gerekiyor. Kalacağımız yere ulaşıp yerleşiyor ve dinleniyoruz yarın toplantı ve kurum ziyaretlerimiz olacak.

Ertesi gün Amsterdam Dam Meydanına ulaşıyoruz. Burası en ünlü mekanlardan biriymiş tüm yollar buraya çıkıyor. Şehri kanal turuyla geziyoruz. Önemli bir liman şehri, her taraf kanallarla dolu ki bu kanallar deniz dalgasının olumsuz etkilerinin azalmasında etkili oluyormuş. Üşüyoruz dinlenmek için alkolsüz bir cityhall coffee shop bulup girip oturuyoruz. Yan masalarda hareket var açıktan sigara gibi ot sarıyorlar muhtemelen bir çeşit uyuşturucu genç cebinden poşet çıkarıyor, diğer tarafta başka birine barmen tezgah arkasında raftan satıyor tek içimlik. Fabrika bacası tütüyor çöpten elektrik üretiyorlarmış. Hollanda’da yetmiş iki millet yaşıyor diye anlatıyor rehberimiz Ahmet.

Regio koleje gidiyoruz. Bizi, Soner adında aslen Karamanlı bir Türk karşılıyor, otuz yıldır burada yaşıyormuş, babası gelmiş buraya önce. Kendisi, akademi mezunu burada rehber ve danışman olarak bilhassa yabancılarla ilgili sorumlu kişiymiş. Bu okullar, bölge koleji anlamına geliyormuş. Ortaokul sonrası eğitim verilen bir orta dereceli meslek lisesindeyiz. Yaklaşık 6 bin öğrenci, 600 öğretmen ve 100 kadar çalışanı var okulun. Yüzkırktan fazla dalda mesleki eğitim verebiliyorlar. Ayrıca yetişkinlere mesai sonrası eğitimler de var. 1994 yılında Türk öğrencilerin % 65 i mezun olmadan okulu erken terk ediyormuş. Veli iletişimi % 10 larda iken Soner bey telefon, mektup ve toplantılar yaparak velileri bilinçlendirmiş ve iki yıl sonra terk oranı % 25 e inmiş. Öğrenci ve velileriyle sık sık rehberlikte tek tek görüşmeler yapılmış sonuçta okulu terk sebebinin ana kaynağı olarak yanlış meslek seçimi olarak belirlenmiş. Okula kayıt için adres sınırı yok isteyen istediği okula kayıt olabiliyor. İsterseniz özel okula kayıt olun parasını devlet ödüyormuş. Okuduğu halde 18 yaşını doldurana devlet burs veriyormuş. Sınıflar kalabalık değil 20-30 kişi arasında. Liselerde öğrenci sigarayı bahçede içebiliyormuş. Yaz tatili ilköğretim ve liseler için altı hafta, üniversitelerde 8 hafta.

Son yıllarda meslek çeşidi çok fazla çoğalmış ve artık meslek seçmek zorlaşmış, meslek seçimi için bilgi ve desteğe ihtiyaç artmış. ROC Regio College, belli bölgelerde yöresel ihtiyaçlar için kuruluyormuş. Örneğin, turizm tesisleri ve havalimanı varsa yakınındaki okulda da bu mesleklerde eğitim veriliyormuş. Eğitim sistemine göre dört yaşını bitiren çocuk temel eğitime başlıyor ve iki yıl anasınıfında okuyor. Altı yıl sınıf öğretmeninde okuyor ve sekiz yılı tamamlıyor. Son yıl veli çağırılıyor okula bundan sonra öğrencinin gideceği okul kararlaştırılıyor. Tutulan gözlem dosyası ve CITO sınavında aldığı notlar velinin talebiyle belirleniyor. ROC dört seviyeden oluşuyor. Kişinin daha önceki aldığı eğitim ve bilgi seviyesine göre bu seviyelerden birinden başlayabiliyor eğitime. Meslek yüksekokulunu bitirenlerin % 99 u iş bulabiliyor. İlkokulda sınıf mevcutları 25-30 arasında değişiyormuş. Sınıftaki öğrenciler problemli ise mevcut azalıyor ve sınıf bölünüyor. İlkokul diplomasında not yok yanında tavsiye belgesi veriliyor. Nio ve cito adıyla Zeka testi sayılabilecek sınav iki türde yapılıyor. Camide seksen kadar öğrenciye bu sınavlara hazırlık kursu açıyorlarmış. Buradaki Türkler kendilerini Hollandalılara göre iki kere kanıtlamak için daha çok çaba sarf etmek zorunda hissediyorlar. Ülke düzeyinde merkezi sınav yapılıyor, okul bu sınavlara uymak zorunda değil. Cito sınavına iki ay içinde itiraz edebiliyorlar, sınav tekrarlanması için yaklaşık bin euro ödemek gerekiyor. ROC da iki tür eğitim var BBL çıraklık eğitim tarzında bir gün okul dört gün işyeri daimi çalışmak gerekiyor ancak bu eğitimler lise ve MYO seviyesinde olabiliyor. % 60 teorik % 40 eğitim türünde BOL stajı zorunlu. Çalışanlar oniki dereceye göre maaş alıyorlar öğretmen onuncu dereceden 2300 Euro maaş alıyorlar ama tüm öğretmenler aynı değil. Ortaokul öğrencisi dokuzuncu dereceden, ilkokul sekizinci dereceden maaş alıyor. Fabrikada çalışan işçi 1300-1500 e alıyor. Hollanda devlet memurları içinde yinede öğretmenlerin az ücret aldığını söylüyorlar. Öğretmenlerin % 90 ı sözleşmeli çalışıyor. Hollanda da öğretmenlik popüler nedeni ise tatil zamanı çok ve ağır iş değil. Öğretmen okulundaki işini aksatmamak kaydıyla ek iş yapabiliyor ama gelirini beyan etmek zorunda. Sendika var grev hakları var. Atama ve tayin çıkma yok. Çeşitli şekilde ilanlar veriliyor ve mülakatla alınıyor öğretmen. Şu anda ekonomi ve dil öğretmenine ihtiyaç varmış. Normal mesai çalışılıyor.

Devamsız olan öğrencinin 18 yaşını tamamlayıncaya kadar devamı ve takibi mecburiymiş. Ancak 16 yaşında 2. Seviye meslek eğitim diploması alabilirsen mecburiyet kalkıyormuş. Zorunlu eğitimi takip için özel olarak görevli memurları var. Ülkede özel okul yaygın ama mesleki eğitim veren okul az sayıda var ve çok pahalı yıllık 15 bin Euro ücret isteniyor. Eğitim sırasında çocuk 18 yaşını doldurursa ailenin durumuna göre devlet, öğrenim için burs veriyor. Bu ülkede belgesiz işyeri açılabiliyorsunuz, 17 Euro belediyeye bu beldede yaşadığın için 87 Euro da ticaret odasına kayıt olarak beş dakikada işyeri açmak mümkün. Bu okulda öğrencilerin başarısızlık sebepleri araştırılıyor, bunun için öğretmenler kurulunda ve bölüm içinde de toplantılar yapılıyor. Gerekirse öğrencinin okul değiştirmesi isteniyormuş. Okulda on kişi Türk çalışıyor toplam öğrencinin yaklaşık % 5 i Türk imiş. Türk öğrenciler daha çok ekonomi ticaret gibi temiz bölümleri seçmeye başlamışlar. BBL yetişkin eğitimine kabul edilmek için en az 16 yaşını doldurmak gerekiyor. Uzaktan eğitim mümkün, modüler eğitim var sertifika veriliyor. Engelliler için özel eğitim tamamlandığında temel eğitimi sonrası ROC temel seviye açılıyor. Okul ekonomik olarak zarar ediyormuş bu sebeple binasının birini satıyorlar. Şirketler ROC, tüm eğitim sistemini ve mezunların tek başına veya grup halinde hangi projeleri yapabileceğini belirleyerek okuldan bu doğrultuda eğitim vermelerini talep ediyormuş. Devlet, öğrenci başına okula eğitim desteği ödeneği veriyormuş. Son iki yıldır mezun edemediği öğrencilerin devlet hesabını sormaya başlamış. Hatta geri istiyormuş ya da ödeneğinden kesiyormuş. Soner Bey, okul terk oranı azaltmak için haftada yirmi kadar öğrenciyle ağırlıklı motivasyon ve danışmanlık amaçlı randevu sisteminde özel görüşmeler yapıyormuş. Öğrenci meslek seçimi için bir görüş belirttiğinde git bu konuda bir işyeri bul ve çalışanıyla birkaç gün beraber işbaşında zaman geçir tekrar gel ve eğitime başlatılıyormuş.

Büyük firmalar, kendine ait eğitim merkezi kurmuşlar. Öncelikle kendi elemanlarını ve işe alacakları burada eğitiyorlar. Okullarda, 8 er haftalık 4 dönem eğitim yapılıyor. İşletmedeki eğitim yılda dört veya beş kez kontrol ediliyor. Memnuniyet anketleri ve müfettiş kontrolü sonrası öğretmenlere masrafı okula ait olmak üzere zorunlu hizmetiçi eğitim yaptırılabiliyor. UWV adıyla iş kurumu var. Belli mesleklerde ihtiyaç hissedildiğinde işsizleri eğitim için okullara yönlendiriyorlarmış. Denizcilik okulu açılmış alan ve dallar üzerinde eğitim veriliyor. Öğretmen ve öğrenciler aşırılığa kaçmamak kaydıyla kılık kıyafetinde serbest. Öğretmen kısa pantolonla öğrenci karşısına çıkamıyor ama eğitim olmadığı zaman okula gelebiliyormuş. 45 dakika ders yapılıyor teneffüs çok fazla değil aralarda uzun teneffüsler var. Okulda zil yok, öğretmen kendisi ayarlıyor çıkışı kimse kimseyi rahatsız etmiyor yoğunluk olmaması için farklı saatlerde yapılıyor. Okula servis yok herkes kendi imkânlarıyla gidip geliyor. Öğlen de yemek çıkmıyor. Okula giriş turnikeyle yapılıyor, kapı diyafon içeriden talimatla açılıyor. Disiplin olayları arasında kavga, hırsızlık ve eşyaya zarar verme var ancak çok değil. Devamsızlık ve geç gelme yaygın. Ramazan bayramında 1 gün tatil yapılmasını sağlamışlar. Başörtüsü serbest bizde okulu gezerken çeşitli milletlere ait başörtülü kadınları görüyoruz.

Ertesi gün Groningen”e Europass merkezine geldik. İki bayan bizi karşılıyor ve oturuyoruz bir masaya bize daha önceden hazırladıkları birer dosya veriyorlar. İçinde Türkçe de açıklamalar var web sitesinden Türkiye Europass merkezi irtibat kişisinin ismini tahtaya yazmışlar. Bizim neler bildiğimiz soruldu ve sorulu cevaplı toplantı sürdü. Ayrıca bizden merak ettiklerimizi e-postayla göndermemiz istendi. Amsterdam da Europass temsilcilik ofisine uğruyoruz. Burada bir erkek çalışan bizi bir broşür standının önünde bilgilendiriyor ve sorularımız cevaplıyor. Aslında tüm söylediklerinden Europass konusunda yoğun bir çalışmalarının olmadığını anlıyorum. Çok sayıda insan var, sıra bekleyenler burası aynı zamanda göçmenlerin ülkeye kabulü için gerekli şartları taşımaları konusunda sınav merkeziymiş. Yaşlı bir Türkle tanışıyorum emekli olmuş yakında oturuyormuş okumakta olan çocuğuna her ay 500 Euro alabilmek için evrak vermek için gelmiş. Buradan ayrılarak Zaandam ticaret odasına geliyoruz. Rehberimiz ziyaretimizin sebebini açıklıyor, tahminen Afrikalı bir bayan bize açıklamalarda bulunuyor, çeşitli sorular soruyoruz, ekipteki arkadaşlar notlar alıyorlar. Yaklaşık yarım saat sonra ayrılıyoruz. Çeşitli broşürler alıyoruz.

Bugün yine çok soğuk kanalın suyu yer yer donmuş. Cuma namazını Zaandam Sultanahmet camiinde kılıyoruz. Cami çoğunlukla orta yaş ve üstü ile dolu, imam hutbeyi Türkçeden sonra Hollanda dilinde tekrarlıyor. Bu geziden hafızamda dümdüz tarım alanları, denize çekilen set, bisikletler, kanal, kaşar, tahta ayakkabı, yel değirmenleri ve rüzgar gülü, laleler ile Hollanda’dan ayrılıyoruz.

Facebook Yorumları
Erol DEMİR
Erol DEMİR hakkında 73 makale
Erol DEMİR 1967 yılında Gölcük’te doğdu. Piyale Paşa İlkokulu, Gölcük İmam Hatip Ortaokulu, Gölcük Endüstri Meslek Lisesi, Anadolu Üniversitesi Bilecik Meslek Yüksekokulu Elektronik programını ve Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesini bitirdi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde İşletme Yöneticiliği alanında yüksek lisansı “Eğitim Yöneticilerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri” konusunda tezini tamamlamıştır. Halen İstanbul Ticaret Üniversitesinde işletme alanında doktora öğrencisidir. 1990 yılında Türkkablo fabrikasında kalite kontrol teknisyeni olarak çalıştı. Öğretmenlik hayatına 1991 yılında Hakkari’de başladı. 1994 yılında Gölcük Mesleki Eğitim Merkezi’ne elektronik öğretmeni olarak atandı. 1995 yılında müdür yardımcısı oldu. 2000 şubat ayında Gölcük Mesleki Eğitim Merkezi Müdürü oldu. 2003 yılında Gölcük İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde Şube Müdürü olarak çalışmaya başladı. Aralık–2007 ile Haziran-2016 arası İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğünde Şube müdürü olarak çalıştı. Temmuz – 2016 dan itibaren Bakırköy İlçe Milli Eğitim Şube Müdürlüğündeki görevine devam etmektedir. Evli ve 3 çocuk sahibidir.

İlk yorum yapan olun

Yorumunuz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.