Mesleki ve Teknik Eğitim Okul Yönetim Kurulları 2018 Yılı Çalışma Raporunun Değerlendirilmesi

Son yıllarda ülkemizde yürütülen yerli ve milli projeler ile iş hayatında ihtiyaç duyulan nitelikli eleman ihtiyacının karşılanması için mesleki ve teknik eğitim veren okul ve kurumlarla işbirliği yapılması çalışmalarına daha da ağırlık verilmektedir. Sahip olunan genç nüfusumuzun nitelikli üretken hale getirilerek ekonomiye fayda olarak kazandırılmasının gerekliliği de her ortamda ifade edilen temel şart olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmalar aynı zamanda toplumsal refahın artırılması ve oluşacak istihdam artışıyla işsizliğin azaltılması yanında diğer ülkelerle rekabet edebilmek için de önem taşımaktadır. Yeni dönem Cumhurbaşkanlığı sisteminde görev alan bakan ve yardımcılarının da iş hayatından seçilmiş olması son dönemde yapılan okul-sektör-üniversite işbirliğini oldukça güçlendirmiştir.

Daha önce il ve ilçelerde mesleki eğitim konusunda sadece sembolik katılımla veya yazılı fikri sorulan sektörün bugün MEB’in 2016/21 sayılı genelgesiyle yapılan değişikle zorunlu olarak her ilçede ilçe müdürü veya mesleki eğitimden sorumlu şube müdürü başkanlığında tüm meslek lisesi müdürlerinin, sektör ve meslek kuruluş temsilcilerinin, belediyeler ve üniversite temsilcilerinin üye olarak katıldığı “Mesleki ve Teknik Eğitim Okul Yönetim Kurulu (MTOYK)” oluşturulmuştur. Oluşturulan bu kurulun amaçları olarak; sorunların ele alınarak çözüm önerileri geliştirilmek, işbirliğini artırmak ve sürekli hale getirmek, kurumları arasında eşgüdüm sağlamak, programlarının geliştirilmesine katkı sağlamak, açılacak veya kapatılacak meslek alanı ve dallarını belirlemek, atölye ve laboratuvar ihtiyaçları ile eğitim araç-gereci, makine-teçhizat ve diğer donatım malzemesi ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak, yeterli donanımı bulunmayan okullarda atölye işbaşı eğitimini işletmelerin eğitim birimlerinde yapılmasını sağlamak, staj imkânlarının artırılmasını ve iyileştirilmesini sağlamak, mezunlarının istihdam edilmeleri için sektör desteğini sağlamak, mesleki rehberlik çalışmalarına paydaşların destek olmasını sağlamak, mesleki ve teknik eğitim alanında düzenlenecek yarışmaları desteklemek, kalite ve verimliliği artırmaya yönelik projeler hazırlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, ahilik kültürümüze uygun mezuniyet programları düzenlemek, öğretmenlerinin hizmet içi eğitimlerin sektörle iş birliği yapılarak işletmelerde işbaşı eğitim şeklinde yapılmasını sağlamak, İşletme/kurum/kuruluş çalışanlarının ihtiyaç duydukları eğitimlerin okul imkanlarıyla basılı, görsel ve işitsel materyaller ile tanıtımı için paydaşların desteğini almak, yöneticileri ve öğretmenleri ile başarılı öğrencileri teşvik edici faaliyetlerde bulunmak olarak belirlenmiştir.

Ülke genelinde il ve ilçe merkezlerinde kurulan toplam 897 adet MTOYK, yılda en az iki kez toplanarak toplam 1.833 toplantı yapılmıştır. MEB MTEG Müdürlüğüne gönderilen 2017–2018 yılı çalışma raporları değerlendirilerek kırksekiz sayfalık ülke raporu hazırlanmış ve tüm okullar ile paylaşılmıştır.(*)

MTOYK’larının 2017/2018 Eğitim-Öğretim Yılında yürüttüğü çalışmalara ilişkin il raporları; mesleki ve teknik eğitimin tanıtımı ve farkındalığın artırılması, okulların eğitim ortamlarının iyileştirilmesi, öğrencilerin staj, beceri eğitimi ve istihdamı, öğrencilerin bilgi, beceri ve yetkinliklerinin artırılması, öğretmen ve çalışanların eğitimi, alan ve dal açma veya kapatma teklifleri, öğretim programı geliştirme ve proje çalışmaları ile diğer çalışmalar olmak üzere dokuz temaya ait elli gösterge baz alınarak belirlenen rapor formatına uygun olarak hazırlanmıştır. Sonuç olarak dokuz başlıkta ülke genelinde yapılan çalışmalar aşağıda özetlenmeye çalışılmıştır.

Mesleki ve teknik eğitimin tanıtımı ve farkındalığın artırılması çalışmaları; Türkiye genelinde, tanıtım ve farkındalık çalışmalarına katkı sunan paydaş (kurum/kuruluş/işletme vb.) sayısı 15.332’dir. Bu amaç doğrultusunda görevlendirilen kişi sayısı 20.239’dur. Öğrencilere yönelik meslek tanıtımı ile ilgili yapılan faaliyet sayısı 19.679’dur. Öğrencilere yönelik meslek tanıtım faaliyetlerine katılan öğrenci sayısı 680.192’dir. Öğrencilere yönelik istihdam fırsatlarını tanıtıcı faaliyet sayısı 18.810, bu faaliyetlere katılan öğrenci sayısı 389.832’dir.

Türkiye genelinde; öğrencilere yönelik yükseköğretim programlarını tanıtıcı faaliyet sayısı 24.223’dür. Bu faaliyetleri katılan öğrenci sayısı 304.361 olup katkı sunan paydaş (kurum/kuruluş/işletme vb.) sayısı ise 14.759’dur. Paydaşlara yönelik mesleki ve teknik eğitimi tanıtıcı faaliyet sayısı Türkiye genelinde 7.492’dir. Bu faaliyetlere katılan paydaş (kurum/kuruluş/işletme vb.) sayısı 29.032’dir. Mesleki ve teknik eğitimi tanıtmak amacıyla hazırlanan tanıtıcı materyallerin hazırlanması ve dağıtımında destek olan paydaş kurum/kuruluş/işletme sayısı 5.648’dir.

Okulların eğitim ortamlarının iyileştirilmesi çalışmaları; Eğitim ortamlarının iyileştirilmesine destek olan paydaş kurum/kuruluş/işletme sayısı Türkiye genelinde bu sayı 4.344’dür. Atölye ve laboratuvarların donatım, temrinlik vb ihtiyaçlarının karşılanması için paydaşlarla yapılan protokol sayısı ise 2.189’dur. Atölye ve laboratuvarları donatılan okul sayısı 1.032’dir. Temrinlik malzeme sağlanan okul sayısı ise 904’dür. Çevre düzenlemesi yapılan okul sayısı 655’dir. Onarımı yapılan okul sayısı 490’dır. Onarımı yapılan atölye ve laboratuvar sayısı ise 691’dir.

Öğrencilerin staj, beceri eğitimi ve istihdamı; Öğrencilerin staj ve beceri eğitimleri için paydaşlarla yapılan protokol sayısı Türkiye genelinde 21.708’dir. Öğrencilerin staj ve beceri eğitimleri için bulunan yeni işletme sayısı 32.337’dir. Yeni işletmelerin bünyesinde staj ve beceri eğitimi imkânı sağlanan öğrenci sayısı 79.647’dir. Mezuniyet sonrası istihdamı sağlanan öğrenci sayısı 29.278’dir.

Öğrencilerin bilgi, beceri ve yetkinliklerinin artırılması; Türkiye genelinde öğrencilere yönelik sosyal etkinliklere (bilimsel, kültürel, sanatsal, sportif) destek sağlayan paydaş kurum/kuruluş/işletme sayısı 11.325 ve düzenlenen sosyal etkinlik sayısı 24.276’dır. Katılan öğrenci sayısı ise 644.604’dür. Öğrencilere yönelik işletme gezisi sayısı 13.202 ve katılan öğrenci sayısı 204.401’dir. Staj ve beceri eğitimi dışında, okulun atölye ve laboratuvarlarının yetersizliği nedeniyle paydaşların eğitim birimlerinde meslek alan ve dal eğitimlerine katılan öğrenci sayısı 17.130’dur. Staj ve beceri eğitimi dışında, okulun atölye ve laboratuvarlarının yetersizliği nedeniyle paydaşların eğitim birimlerinde meslek alan ve dal eğitimine imkân sağlayan işletme sayısı 2.455’dir.

Öğretmen ve çalışanların eğitimi; Atölye ve laboratuvar öğretmenlerinin mesleki gelişimlerine yönelik eğitimlere destek veren paydaş kurum/kuruluş/işletme sayısı Türkiye genelinde 3.185 ve düzenlenen eğitim sayısı 2.623’dür. Düzenlenen bu eğitimlere katılan atölye ve laboratuvar öğretmeni sayısı 8.191’dir. Paydaş kurum/kuruluş/işletme çalışanlarına yönelik okullarda düzenlenen eğitim sayısı 1.662 bu eğitimleri düzenleyen okul sayısı 801’dir.

Alan ve dal açma veya kapatma teklifleri; Türkiye genelinde Mesleki ve teknik eğitim kurumlarında açılması teklif edilen alan sayısı 650 ve kapatılması teklif edilen alan sayısı 308’dir. Açılması teklif edilen dal sayısı 766 ve kapatılması teklif edilen dal sayısı 276’dır.

Öğretim programı geliştirme; Yerel ihtiyaçlar doğrultusunda paydaşlarla iş birliği içinde mesleki ve teknik öğretim programlarının geliştirilmesine yönelik yapılan çalışma sayısı Türkiye genelinde bu sayı 450 ayrıca değiştirilmesine yönelik Bakanlığa ulaştırılmak üzere yapılan teklif sayısı 153’dür.
Proje çalışmaları; Türkiye genelinde yerel ihtiyaçlar doğrultusunda mesleki ve teknik eğitimde kalite ve verimliliği artırmak amacıyla birlikte proje yürütülen paydaş kurum/kuruluş/işletme sayısı 2.259 ve proje sayısı ise 1.459’dur.

Diğer çalışmalar; Türkiye genelinde paydaş kurum/kuruluş/işletmelerle iş birliği halinde ahilik kültürümüze uygun olarak düzenlenen mezuniyet programı sayısı 728, destek olan paydaş sayısı 1.415’dir. Paydaş kurum/kuruluş/işletmelerle yapılan iş birliklerinde gösterdikleri başarıdan dolayı ödüllendirilen/teşvik edilen öğrenci sayısı 14.532, ödüllendirilen/teşvik edilen öğretmen sayısı 2.475, okul yöneticisi sayısı 596, paydaş kurum/kuruluş/işletmelerin desteğiyle burs verilen öğrenci sayısı ise 2.254 olarak gerçekleşmiştir.

Genel Değerlendirme ve Öneriler; Bu kurullara ilde il milli eğitim, ilçede ise ilçe milli eğitim müdürlerinin zorunlu başkanlık etmesinin istenmesi, aksi halde katılacak tüm paydaşlarında temsilinin aynı oranda etki ve yetkisi düşük temsilcilerini göndermesiyle yapılacak çalışmaların etkililiğini azaltacaktır. Kurula ilçe milli eğitim müdürü katıldığında belediye başkan yardımcısı katılırken şube müdürü katıldığında ise belediyeden eğitim müdürü gelmektedir. Ayrıca ilçede meslek eğitimi yapılan tüm alanları temsilen en az bir firmanın/işletmenin kurulda temsilinin şart olması kapsayıcılık açısından faydalı olacaktır.

Ülkemiz genelinde 383’ü özel toplam 4461 okul, 1 milyon 987 bin 282 öğrenci, 145 bin 511 öğreten ve 75 bin 011 derslik (**) olduğu gözönüne alınarak kurulların etki analizlerinin yapılmaya başlanması sonraki yıllar için yapılacak karşılaştırmalar için faydalı olacaktır.

Paydaş kurum/kuruluş/işletmelerin desteğiyle burs verilen öğrenci sayısının ülke genelinde 2254 öğrenciyle sınırlı kalmış olması toplam işletme sayısını oranla çok az olduğu ve artırılması için çalışma yürütülmesi gerektiği düşünülmelidir. mezun olan öğrenci sayısının toplam öğrenci sayısının dörtte biri yani yaklaşık en az 400 bin yine istihdam fırsatı tanıtılan öğrenci sayısı olduğu gözönüne alındığında ülke genelinde 29.278 öğrenci ile % 7 düzeyinde kalması okulların genel amaçlarına ulaşmada çok gerilerde kaldığını düşündürmektedir.

Okul ve öğrenci sayısına oranlanarak raporlamanın yapılması halinde her bölge/il kendi ölçek ve imkânlarıyla değerlendirilmesi daha doğru sonuç ve yorumlara ulaştıracaktır. Raporun genelinde iller bazında belirtilen verilerin bu haliyle bilginin ötesinde çok fazla anlam ifade etmediği ve çeşitli ilişkilerle özellikle bu sonuçların yayımı tarihinden sonraki ilk kurul toplantısında tüm il/ilçelerdeki kurullarda birinci gündem maddesi yapılarak yorumlanması gerekmektedir. Kurulun amaçları olarak raporda belirtilen; sorunların ele alınarak çözüm önerileri geliştirilmek, konusunda hangi çalışmaların yapıldığı çözülen çözülemeyen sorunlar konusunda bir bilginin yer almadığı görülmektedir. Özel meslek liselerinin öğrencilerinden ücret alıyor olmasına takılmadan bu kurul kapsamında yapılanlardan ne oranda faydalandığının analizde gözardı edilmemelidir.

Tunceli, Bingöl, Sinop, Hakkâri, Ardahan, Iğdır, Kilis, Ağrı, Çorum, Elazığ, Gümüşhane, Kırklareli, Sinop, Bayburt, Bartın, Ardahan, Yalova, Kilis, Düzce, Aksaray, Kırklareli, Şırnak, Bartın, Bilecik, Bingöl, Edirne, Hakkâri, Siirt, Osmaniye Bolu, Kars, Kars, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Karaman, Karabük, Erzurum, Tokat, Karabük, Çankırı, Kütahya, Nevşehir, Amasya, Artvin, Çanakkale, Rize, Uşak, Balıkesir, Muş, Mardin, Giresun, Kastamonu illerinde bazı çalışmaların yapılmadığı veya yapılamadığı anlaşılmaktadır. Gelişmişlik ve benzeri imkanlar olarak bazı iller hariç olmak üzere benzer imkanlarda yapılan çalışmaların bu illerde de başarılabileceği unutulmamalıdır. Her istatistiki bilgide en fazla gerçekleşin ilin İstanbul olarak belirtilmesinin zaten tüm ölçeklerde ülkenin yaklaşık dörtte birine sahip olduğu bilindiği, nüfus, ilçe, okul, sektör, ekonomik hayatla ilgili olduğundan anlamlı bir bilgi olmayacaktır.

Ancak Tunceli ilinde dokuz başlık elli göstergeden kırkyedisinde hiçbir çalışma yapılmamış olması özellikle incelenmesi gereken olumsuz bir durumu işaret etmektedir. Yedi ilçeli Tunceli ilinin dört ilçesinde Çok Programla Anadolu Lisesi, merkez ilçede ise bir spor lisesi, bir mesleki eğitim merkezi, beş adet Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi hizmet vermektedir. İlde Organize Sanayi Bölgesinin olmaması, ekonomik ve ticari faaliyet gösteren hiç işletme olmadığı anlamına gelmemektedir. Döner sermayesi olan veya olmayan kamu kurum ve kuruluşlarının bu işe öncülük etmesiyle bile rakamları düşük olsa da çalışmalar başlatılabilecektir.

Yolun başında sayılabilecek Mesleki ve Teknik Eğitim Okul Yönetim Kurullarının bu raporda belirtilenlere göre amacına hizmet etmeye ve faydalı olmaya başladığını göstermektedir. Yapılan çalışmaların ödüllendirilmeyi gerektirecek seviyelere ulaştığını görmek sevindiricidir.

(*) MEB, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul Yönetim Kurulları 2018 Yılı Çalışma Raporu, Mart/2019, Ankara
(**) MEB 2017–2018 yılı İstatistik Raporu

Facebook Yorumları
Erol DEMİR
Erol DEMİR hakkında 75 makale
Erol DEMİR 1967 yılında Gölcük’te doğdu. Piyale Paşa İlkokulu, Gölcük İmam Hatip Ortaokulu, Gölcük Endüstri Meslek Lisesi, Anadolu Üniversitesi Bilecik Meslek Yüksekokulu Elektronik programını ve Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesini bitirdi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde İşletme Yöneticiliği alanında yüksek lisansı “Eğitim Yöneticilerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri” konusunda tezini tamamlamıştır. Halen İstanbul Ticaret Üniversitesinde işletme alanında doktora öğrencisidir. 1990 yılında Türkkablo fabrikasında kalite kontrol teknisyeni olarak çalıştı. Öğretmenlik hayatına 1991 yılında Hakkari’de başladı. 1994 yılında Gölcük Mesleki Eğitim Merkezi’ne elektronik öğretmeni olarak atandı. 1995 yılında müdür yardımcısı oldu. 2000 şubat ayında Gölcük Mesleki Eğitim Merkezi Müdürü oldu. 2003 yılında Gölcük İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde Şube Müdürü olarak çalışmaya başladı. Aralık–2007 ile Haziran-2016 arası İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğünde Şube müdürü olarak çalıştı. Temmuz – 2016 dan itibaren Bakırköy İlçe Milli Eğitim Şube Müdürlüğündeki görevine devam etmektedir. Evli ve 3 çocuk sahibidir.

İlk yorum yapan olun

Yorumunuz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.